The influence of foreign languages on the Algerian dialect of the Arabic language
Summary
This review article traces how the Algerian variety of spoken Arabic (dāriǧa) took shape and how contact with other languages shaped its vocabulary. The author opens with diglossia. He starts from Ferguson's classic definition and notes that it misses the constant exchange between Modern Standard Arabic and the dialects. He then places Algerian speech within the western (Maghrebi) dialect group and separates older pre-Hilali sedentary varieties from Bedouin Hilali ones. The core of the paper is a historical survey of borrowed vocabulary, layer by layer:
- Berber substrate, plus traces of Phoenician and Latin
- Ottoman Turkish
- Spanish
- French
The analysis relies on reference grammars, encyclopedias, an online dictionary (Mo3jam) and forum material. It is descriptive and has no corpus statistics. The main conclusion is that Turkish and French left the deepest mark, because of their long presence and French colonial cultural policy. Borrowings also spread unevenly across regions, partly because an unstandardized dialect has no barrier against new words. The work matters as a map of lexical layers for anyone handling Algerian Arabic text.
Key points
- Arabic dialects fall into four macro-groups, after Grande (1998): Arabian Peninsula, Levant/Mesopotamia, Egypt/Sudan, and the western Maghrebi group, which includes Algeria.
- Algerian varieties split into two families:
- Pre-Hilali varieties come from the 7th–10th century migration wave. Rural ones (e.g., northwest Algeria, Jijel, Collo) carry heavy Berber influence, and urban ones are found in cities such as Constantine, Tlemcen and Oran.
- Hilali/Bedouin varieties arrived after the 11th-century migrations. One diagnostic is the 3rd person masculine object suffix: -h, as in šuftah, versus šuftū elsewhere (Palva).
- Regional profile:
- The capital's speech carries prestige.
- Eastern speech resembles Tunisian, and western speech resembles Moroccan.
- Setif, Batna and Msila keep native words and have few loans.
- The Jijel area is rich in Turkish, Spanish and Berber words.
- Berber loans cluster in rural and everyday domains; couscous (ksks) is the emblematic example. Berber itself survives mainly in Kabylie (Djurdjura) and remote Saharan areas.
- Phones and social media are raising the dialect's status as a written medium alongside the standard (Al-Batal 2018).
Interesting ideas
- I1. Loanwords are grouped by historical contact layer (substrate, Ottoman, colonial) rather than listed flat, which makes the lexicon's history visible. — For Mova (world): Lexicon entries could carry an origin/register layer tag, for example Latinate vs. Germanic vs. recent borrowing. The world model could then explain register shifts in a text.
- I2. A single morphological marker, the -h vs. -ū suffix, works as a cheap diagnostic for telling dialect families apart. — For Mova (tokens): The tagger could watch a small set of explainable diagnostic forms, such as spelling or morphology variants. These would flag the variety of an input text before choosing lexicon and lemmatization rules.
- I3. The strict high/low diglossia split is treated as a continuum with constant flow between standard and colloquial. — For Mova (tree): UD dialect conversion could treat informal and standard English as points on a gradient and record graded deviations. This would replace a binary "standard vs. noisy" switch.
- I4. Unstandardized varieties absorb borrowings faster because no norm filters them. — For Mova (learn): Evaluation should include informal-text sets where new words are expected. These would serve as negative controls showing whether out-of-vocabulary failures cluster by register.
- I5. Speakers who no longer speak Berber still open with a Berber greeting before continuing in Arabic, as a signal of identity. — For Mova (frames): Prag could model a language or register switch at the start of an utterance as a speech act of identity or stance. This would avoid ignoring such switches as noise.
Cite
@inproceedings{s2024influence,
title = {{The influence of foreign languages on the Algerian dialect of the Arabic language}},
author = {S},
booktitle = {Reči (Beograd) 16},
year = {2024},
doi = {10.5937/reci2417056j},
url = {https://doi.org/10.5937/reci2417056j}
}References
- 1. Uvod: diglosija i alžirski dijalekat Diglosija kao sociolingvistička pojava u arapskom jeziku predstavlja istovremenu upotrebu književnog jezika koji je jezik kulture, obrazovanja, književnosti, administracije, religije i medija na jednoj strani i dijalekta koji se koristi u svakodnevnom govoru s druge strane, a koji se u zemljama Magreba naziva dāriǧa (Janković, 1963: 239). Klasičnu definiciju diglosije dao je američki lingvista Ferguson [Charles Albert Ferguson]. On tvrdi da je diglosija relativno stabilna jezička situacija u kojoj pored osnovnih dijalekata jezika (koji mogu uključivati standardni jezik ili regionalne standarde) postoji jedan vrlo divergentan, visoko kodifikovan (često gramatički složeniji idiom), koji je prenosilac velikog i značajnog korpusa pisane literature, bilo iz ranijeg perioda ili iz druge govorne zajednice, koji se uglavnom uči kroz formalno obrazovanje i koristi se za pisane i formalno izgovorene svrhe, ali ga jezička zajednica ne koristi ni u jednom svom delu u svakodnevnoj konverzaciji (Ferguson, 1959: 336). Međutim, Fergusonova definicija primenjena na arapski jezik ne odražava konstantan protok između dve varijante – modernog standardnog arapskog jezika i različitih regionalnih dijalekata. Pored toga, dolazilo je do jezičke interakcije usled kontakta između dve varijante s jedne strane, i između arapskog i stranog jezika (obično nekadašnjeg jezika kolonizatora, na primer francuskog) s druge (Boussofara-Omar, 2006: 637). Prema tome, u govornim zajednicama koriste se istovremeno dva različita varijeteta jednog istog jezika, od kojih se jedan može smatrati „višim“, a drugi „nižim“ varijetetom, zavisno od oblasti upotrebe. Tako kada govorimo o arapskom jeziku jedan varijetet je standardni (književni) jezik koji se koristi u zvaničnim situacijama kao što su televizijski ili radio program, književnost, predavanja, dok se drugi varijetet pak koristi u svakodnevnoj komunikaciji i koji obuhvata mnogobrojne kolokvijalne dijalekte, a to je zapravo „maternji jezik“ jedne zajednice (Tanasković i Mitrović, 2011: 13). Književni arapski jezik očuvan je u svim novoosvojenim oblastima tokom perioda koji je trajao više od jednog milenijuma, a promene je imao uglavnom u oblasti leksičkog sastava i frazeologije koja je obogaćena novim terminima i rečima, posebno iz oblasti nauke i života (Janković, 1963: 240; Anīs, 1984: 26), iako je, kao jedan od najznačajnijih jezika civilizacije, tokom svoje istorije pozajmljivao brojne reči drugim jezicima (turski, persijski, španski i mnogi drugi) (Frayḥa, 1980: 8). Sa druge strane, mnogobrojni arapski dijalekti menjali su se vremenom kako prema književnom jeziku, tako i među sobom. Iako su mnogi dijalekti nastali tokom naseljavanja i osvajanja novih područja Severne Afrike u kontaktu sa lokalnim izvornim jezicima tih oblasti, intenzitet uticaja bio je različit, te su dijalekti nastavili UTICAJ STRANIH JEZIKA NA ALŽIRSKI DIJALEKAT ARAPSKOG JEZIKA svoj samostalni razvoj. Za razliku od književnog arapskog jezika zasnovanog na Kuranu, koji je doživeo promene uglavnom u oblasti leksičkog sastava i frazeologije obogaćene novim terminima i rečima, dijalekti su se koristili i koriste se u svakodnevnom životu i komunikaciji, a neretko i u značajnijim prilikama. Pored toga što su u stalnom kontaktu sa književnim jezikom, još intenzivnije se primećuje i kontakt sa stranim jezicima čiji je uticaj osetniji, s obzirom na to da dijalekti ne podležu nikakvoj standardizaciji koja bi usporila i umanjila ulazak pozajmljenica. find
- Arapski dijalekti se mogu podeliti na četiri osnovne grupe: 1) dijalekti Arabijskog poluostrva, 2) dijalekti Levanta i Mesopotamije, 3) dijalekti Egipta i Sudana i 4) zapadani dijalekti (dijalekti Magreba gde spadaju dijalekti Alžira, Maroka, Tunisa, Mauritanije i Libije) (Grande, 1998: 42). find
- Alžirski dijalekat pripada grupi zapadnih arapskih dijalekata koji se mogu podeliti u dve glavne grupe: predhilalske sedelačke dijalekte i hilalske (beduinske) dijalekte. Ruralni dijalekti severozapadnog Alžira, kao i okoline gradova Džidžel i Kolo na severoistoku Alžira, potiču još iz prve faze arapskih migracija (7. do 10. vek), te su bili pod velikim uticajem berberskog jezika. Nakon migracije plemena iz Južne Arabije ka Severnoj Africi u 11. veku, razvili su se hilalski dijalekti na severoistoku Alžira, istočni hilalski dijalekat na istoku Alžira (gradovi Setif, Msila, Džalfa), centralni hilalski dijalekat u centralnom u južnom Alžiru, a dijalekat plemena Maakil (Banū Maʿqil) na severozapadu Alžira. Kako Palva navodi, razlike između beduinskih dijalekata u Magrebu relativno su male. Tako na primer u Maakil i severnim hilalskim dijalektima za 3. lice jednine muškog roda dodaje se zamenički sufiks –h (na primer šuftah, dok bi na drugim arapskim dijalektima glasili šuftū) (Palva, 2006: 609). find
- Predhilalski dijalekti razvili su se kao rezultat migracije beduina, te su razlike između urbanog, ruralnog i beduinskog dijalekta postajale sve veće. Urbani predhilalski dijalekti u Alžiru rasprostranjeni su u primorskim gradovima Skikda, Džidžel, Dilis, Šeršel i Tenes, u unutrašnjosti u Konstantinu, Blidi i Milijani, a na zapadu Alžira u Tlemsenu, Oranu, Mostaganemu i Maskari. S obzirom da se predhilalski dijalekti mogu podeliti na istočne i zapadne, deo istočnog Alžira (pored Libije i Tunisa) pripada istočnoj grani i ima konzervativnu strukturu koje su uočljive iz nekih fonoloških karakteristika (Palva, 2006: 609). find
- Alžirski dijalekat formirao se nakon arapskih osvajanja novih teritorija gde su se uporedo sa književnim arapskim jezikom širili i dijalekti mnogobrojnih arapskih plemena, koji su bili izloženi brojnim promenama pod uticajem drugih jezika. Ekspanzija arapskog jezika i islama u 7. veku na sredozemnoj obali afričkog kontinenta zatekla je oblasti naseljene pretežno berberskim plemenima. Arapski osvajači su tada prvenstveno naselili primorske gradove i plodne oblasti, kao i velike oaze i tom prilikom su dolazili u kontakt sa domaćim berberskim stanovništvom, dok su neka beduinska arapska plemena poput plemena El Šanba (Al-Šaʾānba) uspela da prodru u Saharu gde i danas žive. Stoga se alžirski dijalekat formirao od govornog arapskog jezika koji je postao dominantan i na koji su uticali berberski, ali i fenički i latinski jezik koji su takođe ostavili izvestan trag na ovaj dijalekat, što znači da se alžirski dijalekat razvijao i kao rezultat uzajamnog kontakta arapskog jezika sa lokalnim jezicima. U tom periodu arapskim jezikom se mahom govorilo u gradovima gde su pored Arapa živeli i drugi narodi, dok su se u seoskim sredinama još uvek koristili dijalekti berberskog jezika. Kasniji istorijski događaji uticali su na dalji razvoj alžirskog dijalekta na koji su u dužem vremenskom periodu snažno delovali drugi jezici, posebno osmanski turski, španski i francuski (Завадовский, 1979: 11). find
- U današnje vreme mogu se uočiti razlike u narečjima između raznih oblasti, kao i između gradskog i seoskog stanovništva. Dakle, postoji relativno jasna razlika između alžirskih narečja, te tako prestonica Alžir ima svoj dijalekat koji se smatra prestižnim, u istočnim alžirskim provincijama se govori dijalekat sličan tuniskom, dok je govor na zapadu zemlje naročito sličan marokanskom dijalektu. S druge strane, govor u gradovima Setifu, Batni i Msili bliži je istočnim dijalektima arapskog jezika jer je očuvao izvorne reči i ima malo pozajmljenica. Neki dijalekti na istoku, kao što je onaj u oblasti oko grada Džidžel, ali i na zapadu Alžira, karakteristični su po mnoštvu turskih, španskih i berberskih reči. Međutim, najveći uticaj na govorni arapski jezik ostavili su osmanski turski i francuski jezik, pre svega zbog njihovog dugog prisustva u Alžiru, ali i zbog kolonijalne kulturne politike koju je sprovodila Francuska. Poslednje decenije donele su u svetu, ali i u Alžiru ubrzan razvoj tehnologije, društvenih mreža, kablovske televizije što je dovelo kako do interakcije između standardnog književnog jezika i dijalekata s jedne strane, tako i između raznih dijalekata s druge strane. Stoga postoje gledišta da je oštra podela arapskog jezika na standardni klasični arapski jezik i dijalekte u suprotnosti sa lingvističkom stvarnošću jer te dve komponente arapskog jezika koegzistiraju i deluju uzajamno. Zbog toga je poput drugih arapskih dijalekata i alžirski dijalekat dobio na značaju jer se putem telefonskih poruka i društvenih mreža pojavljuje i kao medijum komunikacije paralelno sa književnim jezikom (Al Batal, 2018: 5-11). find
This page in Markdown → https://md.research.elamur.ai/free/en/papers/s-2024-influence-foreign-languages-algerian-dialect/